Gezondheidsaspecten

Vetten zijn een brandstof voor je lichaam. Ze zorgen voor de opname van de vitamines A, D en E in het lichaam en ze leveren essentiële vetzuren. Vetten heb je nodig voor de celopbouw en voor het afweersysteem en de vetten in de huid zorgen voor isolatie. Daarom bevelen voedingsdeskundigen aan dat minimaal 20 procent en maximaal 40 procent van de calorieën wordt geleverd door vet.

Het grootste gedeelte van de vetinname moet bij voorkeur bestaan uit enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetzuren, want deze vetzuren verlagen het cholesterolgehalte. Een laag cholesterolgehalte vermindert het risico op hart- en vaatziekten. Verzadigde vetzuren daarentegen en vooral transvetzuren, verhogen het cholesterolgehalte. Verzadigde vetten mogen daarom voor maximaal 1/3 deel uitmaken van de vetten in de voeding, terwijl voor transvetten geldt dat de inname onder de 1% moet blijven van de totale energie inname.

Aanbevolen hoeveelheden

Omdat ieder vet uit een combinatie van verzadigde, onverzadigde en soms ook transvetzuren bestaat, is het belangrijk te letten op de verhouding waarin deze voorkomen. Het overheidsbeleid richt zich vooral op het verlagen van de inname van verzadigde vetzuren, aangezien de inname hiervan nog fors boven de aanbeveling ligt (13% van de calorieën komt uit verzadigd vet terwijl de aanbevolen hoeveelheid 10 energieprocent is oftewel 22 – 27 gram per dag). Zie voor aanbevolen hoeveelheden de onderstaande tabel.

Voedingsnormen voor volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar

Soort vet	Aanbeveling per dag voor mannen	Aanbeveling per dag voor vrouwen
Totaal vet	minimaal 55 gram maximaal 110 gram bij wenselijk gewicht en maximaal 83 - 97 gram bij overgewicht	minimaal 44 gram maximaal 88 gram bij wenselijk gewicht en maximaal 67 - 78 gram bij overgewicht
Verzadigde vetzuren	< 27 gram	< 22 gram
Transvetzuren	< 2,5 gram	< 2,2 gram
Linolzuur	11 - 22 gram*	9- 18 gram*
Alfa-linoleenzuur	2,5 gram	2,2 gram
Visolievetzuren EPA plus DHA	450 mgram	450 mgram

* Deze hoeveelheid is gebaseerd op de aanbeveling van 4-8 en% van de WHO ter voorkoming van chronische ziekten. Referentievoeding vrouwen 2000 kcal en mannen 2500 kcal.
Bron: Richtlijnen Goede Voeding, Gezondheidsraad 2001 en 2006.

Met betrekking tot de meervoudig onverzadigde vetzuren is het van belang om zowel omega-3 als omega-6 vetzuren binnen te krijgen, namelijk minimaal 9-11 gram linolzuur (omega-6) en 2,2-2,5 gram alfa-linoleenzuur (omega-3). Linolzuur zit vooral in plantaardige oliën zoals zonnebloemolie, alfa-linoleenzuur in onder andere walnoten en lijnzaad, sojaolie en raapzaadolie. Beide essentiële vetzuren zitten ook in de meeste margarines en vloeibare bak- en braadproducten. Van linolzuur krijgt bijna iedereen voldoende binnen, maar voor ALA en visvetzuren is dit niet het geval. Voor de visvetzuren EPA en DHA adviseert de Gezondheidsraad een inname van dagelijks 450 mg. Deze aanbeveling wordt door de meerderheid van de bevolking niet gehaald omdat de meeste mensen niet genoeg (vette) vis eten (2 keer per week vis, waarvan 1 keer vette vis). Visvetzuren worden sinds kort ook toegevoegd aan sommige margarines.

Ook iemand met overgewicht heeft vetten nodig. Voor deze mensen is de aanbevolen hoeveelheid vet in de voeding maximaal 35 energieprocent. Overgewicht is meestal een kwestie van een verstoorde balans tussen voeding en beweging. Voor het herstellen van de balans is het belangrijk dat de voeding zoveel mogelijk voedingsstoffen bevat bij zo weinig mogelijk calorieën.